Wiara w praktyce·5 min czytania

Wypominki: co to jest, jak wypełnić kartkę i jak zrobić to razem z dzieckiem

Jak napisać wypominki: wzór kartki wypominkowej do druku (PDF), przykład, różnica między jednorazowymi a rocznymi i jak przygotować je razem z dzieckiem.

tata, twórca HOSANNA!
Drewniana ławka w kościele w listopadzie: czysta biała kartka, ołówek, zapalona świeca w szklance i drewniany różaniec; w tle rozmyte ciepłe światła kościoła.
Ilustracja poglądowaKartka, ołówek i świeca w ławce. Imiona najlepiej spisać wcześniej, przy stole w domu.

Kartkę wypominkową wypełnia się w kilka minut, pod warunkiem że pamięta się imiona. Z tym bywa najtrudniej, zwłaszcza przy pradziadkach. Dlatego warto usiąść do niej razem z dzieckiem i przy okazji narysować drzewo rodzinne (jak to zrobić, piszemy niżej). Wypominki są jedną z niewielu rzeczy w wierze, które dziecko może zrobić własnoręcznie: napisać imiona.

Co to są wypominki?

Wypominki to modlitwa za zmarłych połączona z odczytaniem ich imion w kościele. Oddajesz w parafii kartkę z imionami swoich zmarłych, a ksiądz odczytuje je, zwykle przed Mszą, i cała wspólnota się za nich modli (Stacja7).

Za tym zwyczajem stoi prosta wiara: więź z tymi, którzy umarli, nie kończy się, a modlitwa może im pomóc. Katechizm przypomina, że Kościół od pierwszych wieków modli się za zmarłych (KKK 958, 1032, vatican.va). W Piśmie znajdziemy scenę, w której Juda Machabeusz składa ofiarę za poległych, „aby zostali uwolnieni od grzechu” (2 Mch 12,43–45). Pismo

Skąd się wzięły?

  • Starożytność. Podczas Mszy odczytywano dyptyki, czyli listy imion żyjących, świętych i zmarłych, za których się modlono (Parafia św. Jakuba). historia
  • Średniowiecze. Klasztory prowadziły nekrologi, księgi z imionami zmarłych braci i dobrodziejów. Około 998 roku opat Odylon z Cluny ustanowił wspomnienie wszystkich zmarłych 2 listopada (Oblaci, Wrocław). historia
  • Polska. Papierowe kartki wypominkowe, które oddaje się z ofiarą w zakrystii, rozpowszechniły się u nas między XVII a XIX wiekiem. Dziś wiele parafii przyjmuje je też przez internet.

Jednorazowe czy roczne?

RodzajKiedy odczytywaneDla kogo dobre
Jednorazowe (listopadowe)raz, zwykle w oktawie Wszystkich Świętych (1–8 XI)gdy chcesz pamiętać o zmarłych w listopadzie
Roczne (stałe)przez cały rok, najczęściej przed niedzielnymi Mszami; często z Mszą w intencji zmarłychgdy chcesz, żeby imiona bliskich wracały co tydzień

Nazwy i zasady różnią się między parafiami, a niektóre mają też wypominki półroczne. Szczegóły są w ogłoszeniach albo w kancelarii.

Jak wypełnić kartkę wypominkową: wzór

  1. Pisz drukowanymi literami. Ksiądz czyta kilkaset imion, a przy niewyraźnym piśmie łatwo o pomyłkę.
  2. Przy każdej osobie: imię i nazwisko. Przed nimi zwyczajowo „śp.” (świętej pamięci).
  3. Możesz dopisać grupę, np. „zmarli z rodziny Kowalskich i Nowaków”, gdy nie pamiętasz wszystkich imion.
  4. Tylko zmarli. Za żyjących modlimy się w innych intencjach.
  5. Zaznacz rodzaj wypominków i podpisz kartkę, jeśli parafia o to prosi.

Przykład:

Wypominki roczne śp. Józef Kowalski śp. Maria Kowalska śp. Stanisław Nowak zmarli z rodziny Kowalskich i Nowaków dusze w czyśćcu cierpiące

Wzór do druku. Tuż poniżej jest kartka wypominkowa w PDF: dwie kartki na stronie A4, z polami „jednorazowe / roczne” i liniami na imiona. Jeśli parafia ma własne druki, wpiszcie imiona na nie, a naszą kartkę potraktujcie jako brudnopis przy stole.

Ofiara. Wypominki składa się z dobrowolną ofiarą; to nie jest opłata za usługę. Część parafii podaje w ogłoszeniach sugerowaną kwotę, część nie. Jeśli nie wiesz, zapytaj w kancelarii. Nikt się nie zdziwi.

Jak zrobić wypominki z dzieckiem

Dla dziecka to może być najbardziej „namacalna” modlitwa za zmarłych w całym roku.

  • Drzewo zamiast listy. Narysujcie na kartce proste drzewo rodzinne: dziecko, rodzice, dziadkowie, pradziadkowie. Przy tych, którzy umarli, dziecko stawia krzyżyk, a potem przepisuje ich imiona na kartkę wypominkową. Przy okazji usłyszy historie, których nikt mu wcześniej nie opowiedział. Młodszemu dziecku pomaga znak patrona przy imieniu (niżej).
  • Dziecko pisze, rodzic sprawdza. Pierwszoklasiście wystarczy, że napisze drukowanymi literami trzy imiona.
  • W kościele słuchajcie razem. Gdy ksiądz odczytuje wypominki, dziecko czeka na „swoje” imiona. Maluchy liczą je na palcach.
  • Jedno zdanie: „Ksiądz czyta imiona, a cały kościół modli się za dziadka. Nawet ci ludzie, którzy go nie znali”.

Modlitwa za zmarłych na czas wypominków

Gdy ksiądz odczytuje imiona, wspólnota zwykle odpowiada krótką modlitwą za zmarłych. Najprostsza, którą dziecko zapamięta po kilku razach:

Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie,
a światłość wiekuista niechaj im świeci.
Niech odpoczywają w pokoju wiecznym. Amen.

W domu można ją odmówić przy spisywaniu kartki, po każdym imieniu albo raz na koniec. Na cmentarzu wystarczy ta sama modlitwa przy grobie.

Wypominki dobrze łączą się z odpustem za zmarłych w dniach 1–8 listopada (warunki krok po kroku). A jeśli dziecko zacznie pytać, co się dzieje po śmierci, pomogą gotowe zdania z tekstu Jak rozmawiać z dzieckiem o świętych i Zaduszkach.

Eryk, twórca HOSANNA!

Eryk Panter

Robię HOSANNA! razem z rodziną, przy naszym stole. Piszę zasady, szukam źródeł i dopracowuję obrazy, a dzieci grają pierwsze i mówią wprost, co nie działa. Na blogu piszę to, czego sam szukałem jako tata: jak rozmawiać z dziećmi o świętych konkretnie, ze źródłami i bez lukru.

Najczęstsze pytania

Co to są wypominki?

To modlitwa za zmarłych połączona z publicznym odczytaniem ich imion w kościele. Wierni oddają w parafii kartkę z imionami swoich zmarłych, a ksiądz odczytuje je i wspólnota modli się za nich. Najczęściej dzieje się to w oktawie Wszystkich Świętych albo przed niedzielnymi Mszami przez cały rok.

Jak wypełnić kartkę wypominkową?

Czytelnie, drukowanymi literami: imię i nazwisko każdej zmarłej osoby, np. „śp. Józef Kowalski”, albo zbiorczo „zmarli z rodziny Kowalskich i Nowaków”. Na górze wiele parafii prosi o zaznaczenie rodzaju wypominków (jednorazowe, roczne) i podpis lub adres składającego. Nie wpisuje się osób żyjących.

Czym się różnią wypominki jednorazowe od rocznych?

Jednorazowe odczytuje się raz, zwykle w listopadzie, w oktawie Wszystkich Świętych. Roczne (stałe) są odczytywane przez cały rok, najczęściej przed niedzielnymi Mszami, a często zamawia się też Mszę w intencji zmarłych. Dokładne zasady ustala każda parafia.

Ile daje się na wypominki?

To dobrowolna ofiara, a nie opłata za usługę, i nie ma jednej ceny. Niektóre parafie podają w ogłoszeniach sugerowaną kwotę, inne zostawiają ją wiernym. Jeśli nie wiesz, zapytaj w kancelarii. To zwykłe pytanie.

Jaką modlitwę odmawia się za zmarłych przy wypominkach?

Najczęściej „Wieczny odpoczynek”: „Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie, a światłość wiekuista niechaj im świeci. Niech odpoczywają w pokoju wiecznym. Amen”. Jest krótka, więc dziecko zapamięta ją po kilku razach.

Skąd się wzięły wypominki?

Ze starożytnej liturgii, w której podczas Mszy odczytywano tzw. dyptyki, czyli listy imion żyjących, świętych i zmarłych. W średniowiecznych klasztorach prowadzono nekrologi, a w Polsce kartki wypominkowe rozpowszechniły się w XVII–XIX wieku.

Źródła

Oznaczenia: [H] – Pismo, dokument, udokumentowany fakt · [T] – tradycja, legenda, zwyczaj · [N] – nauczanie Kościoła · [D] – badanie, dane.

  1. NStacja7: Wypominki za zmarłych. Czym są i dlaczego je zamawiamy? (24.10.2025)
  2. HMisjonarze Oblaci, Wrocław: Historia i tradycja wypominek w Polsce – skąd się wzięły? (25.09.2026)
  3. HParafia św. Jakuba Apostoła w Warszawie: Wypominki – czym są i skąd się wzięły
  4. H2 Mch 12,43–45: Biblia Tysiąclecia (biblia-online.pl)
  5. NKatechizm Kościoła Katolickiego, nr 958 i 1032: modlitwa za zmarłych (vatican.va, wersja angielska)